MTÜ’nün Uluslararası Yayınları Dünya Literatürüne Girdi

Malatya Turgut Özal Üniversitesi (MTÜ), bölgenin en önemli su kaynaklarından biri olan Tohma Çayı’nın ekolojik durumunu ortaya koyan iki kapsamlı bilimsel çalışmayı kamuoyuyla paylaştı.

MTÜ Ziraat Fakültesi Su Ürünleri Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Memet Varol tarafından yürütülen araştırmalar, alanında dünyanın en saygın dergileri arasında yer alan Environmental Research ve Journal of Environmental Chemical Engineering’de yayımlanarak uluslararası bilim literatürüne girdi.

Rektör Prof. Dr. Recep Bentli, çalışmaların hem bölgesel çevre politikaları hem de sürdürülebilir doğal kaynak yönetimi açısından önemli veriler sunduğunu vurguladı.

13 Noktada Numune, 2 Yıllık Bilimsel İzleme

Sivas’ta doğan, Malatya’dan geçerek Karakaya Barajı’na ulaşan ve Fırat Nehri’nin önemli kollarından biri olan Tohma Çayı;

açısından stratejik öneme sahip.

2023–2024 yılları arasında nehrin 13 farklı noktasından alınan su ve sediman örnekleri detaylı analizlere tabi tutuldu. Çalışmada ağır metal konsantrasyonları, uluslararası referans limitlerle karşılaştırıldı.

Su Kalitesi Güvenli: Kanserojen Risk Tespit Edilmedi

Analiz sonuçlarına göre:

Bu sonuçlar, Tohma Çayı’nın yüzey suyu kalitesi açısından güvenli olduğunu ortaya koyuyor.

Sedimanda Metal Birikimi: Potansiyel Ekolojik Risk

Ancak araştırmanın ikinci aşamasında, nehir tabanındaki sediman örneklerinde dikkat çeken bulgular elde edildi.

Özellikle şu metallerde birikim tespit edildi:

Uzmanlara göre bu birikimler özellikle nehrin yukarı havzasında dip canlıları için potansiyel ekolojik risk oluşturabilir.

Bilimsel değerlendirmeler, su yüzeyindeki kalite ile dip sedimanındaki birikim arasında farklı bir dinamik bulunduğunu gösteriyor.

Kirlilik Kaynakları Belirlendi

Araştırmada metal birikiminin olası kaynakları da analiz edildi.

Bilimsel bulgulara göre:

Tohma Çayı’nın özellikle yukarı havzasında metal konsantrasyonunu etkileyen faktörler arasında yer alıyor.

Şahnahan Çayı’nın Tohma ile birleştiği noktalarda metal yoğunluğunun arttığı gözlemlendi.

“Bilimsel Veriler Yol Göstericidir”

MTÜ Rektörü Prof. Dr. Recep Bentli, elde edilen bulguların karar vericiler için önemli bir veri seti sunduğunu belirtti:

“Bilimsel çalışmalarımız Tohma Çayı’nın su kalitesinin mevcut durumda güvenli olduğunu göstermektedir. Ancak sedimanlarda tespit edilen metal birikimleri, sanayi ve madencilik faaliyetlerinin daha yakından izlenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Üniversite olarak doğal kaynaklarımızın korunmasına katkı sunmaya devam edeceğiz.”

Bölgesel Çevre Politikaları İçin Kritik Veri

Uzmanlar, bu tür uzun dönemli izleme çalışmalarının:

açısından hayati öneme sahip olduğunu vurguluyor.

Tohma Çayı üzerine yapılan bu çalışmalar, yalnızca Malatya için değil, Fırat Havzası’nın genel ekolojik dengesi açısından da referans niteliği taşıyor.

• Tarımsal sulama
• Balıkçılık
• Ekosistem sürdürülebilirliği
• Sudaki ağır metal seviyeleri Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Avrupa Birliği limit değerlerinin altında.
• Mevcut koşullarda insan sağlığı açısından kanserojen risk bulunmuyor.
• Su, tarımsal sulama için uygun.
• Sucul yaşam açısından mevcut kalite standardı yeterli.
• Nikel (Ni)
• Kadmiyum (Cd)
• Krom (Cr)
• Kangal bölgesindeki termik santral faaliyetleri
• Kuluncak çevresindeki madencilik çalışmaları
• Organize Sanayi Bölgesi atıkları
• Şahnahan Çayı aracılığıyla taşınan evsel ve sanayi atıkları
• Sürdürülebilir su yönetimi
• Ekosistem sağlığının korunması
• Sanayi denetimlerinin güçlendirilmesi
• Tarımsal sulama güvenliği