ÖZEL HABER

Dünya Kayısı Başkenti Alarm Veriyor: Malatya Kayısısı Rekabet Gücünü Kaybediyor mu?

Malatya

Türkiye’nin ve dünyanın en önemli kuru kayısı üretim merkezi olan Malatya, son yıllarda artan maliyetler, küresel rekabet ve pazarlama sorunları nedeniyle kritik bir döneme girdi. Ekonomi uzmanları ve sektör temsilcileri, gerekli önlemler alınmazsa Malatya kayısısının dünya pazarındaki güçlü konumunun önümüzdeki yıllarda ciddi risklerle karşı karşıya kalabileceğini belirtiyor.

Her yıl dünya kuru kayısı üretiminin yaklaşık yüzde 80’ini karşılayan Malatya, yalnızca Türkiye ekonomisi için değil aynı zamanda küresel kuru meyve piyasası için de stratejik bir üretim merkezi konumunda bulunuyor. Ancak sektör temsilcileri, artık sadece üretimin yeterli olmadığını, küresel rekabette ayakta kalabilmek için yeni bir strateji gerektiğini vurguluyor.

Kayısı Malatya Ekonomisinin Bel Kemiği

Malatya’da yaklaşık 50 binden fazla aile doğrudan kayısı üretimiyle geçimini sağlıyor. Kent ekonomisinin en önemli gelir kaynağı olan kayısı, aynı zamanda Türkiye’nin tarımsal ihracatında önemli bir paya sahip.

Kayısı üretimi;

• tarım sektörünü

• paketleme ve işleme tesislerini

• ihracatçı firmaları

• lojistik sektörünü

doğrudan etkileyen bir ekonomik zincir oluşturuyor.

Uzmanlara göre Malatya kayısısı yalnızca bir tarım ürünü değil, şehrin ekonomik kimliği olarak görülüyor.

Üretim Maliyetleri Rekabeti Zorluyor

Son yıllarda kayısı üreticilerinin karşılaştığı en büyük sorunlardan biri artan üretim maliyetleri.

Tarım ekonomistlerine göre özellikle:

• gübre fiyatları

• ilaç maliyetleri

• sulama giderleri

• işçilik maliyetleri

• enerji fiyatları

kayısı üretiminde ciddi bir maliyet artışına neden oluyor.

Üreticiler, maliyet artışının ürün fiyatlarına yeterince yansımadığını ve bu durumun çiftçinin kâr marjını giderek daralttığını ifade ediyor.

Küresel Rekabet Artıyor

Bir dönem dünya kuru kayısı piyasasında neredeyse tek başına hakim olan Malatya, bugün yeni üretici ülkelerle rekabet etmek zorunda.

Özellikle son yıllarda;

• Özbekistan

• İran

• Tacikistan

• Afganistan

gibi ülkelerde kayısı üretimi hızla artıyor.

Bu ülkelerin daha düşük üretim maliyetleriyle dünya pazarına girmesi, Malatya kayısısı için fiyat rekabetini zorlaştıran önemli bir faktör haline geldi.

Pazarlama ve Markalaşma Sorunu

Sektör uzmanları, Malatya kayısısının en büyük eksiklerinden birinin global markalaşma stratejisinin yeterince güçlü olmaması olduğunu belirtiyor.

Malatya kayısısı dünya çapında bilinen bir ürün olmasına rağmen çoğu zaman:

• aracılar üzerinden

• farklı markalarla

• farklı ülkelerin ürünleriyle karışarak

uluslararası pazara sunuluyor.

Uzmanlara göre Malatya kayısısının gerçek değerine ulaşabilmesi için:

• güçlü markalaşma

• coğrafi işaret tanıtımı

• küresel pazarlama stratejileri

gibi alanlarda yeni çalışmalar yapılması gerekiyor.

Lojistik ve Tedarik Zinciri Sorunları

Deprem sonrası Malatya’da yaşanan ekonomik ve altyapı sorunları da kayısı ihracatını etkileyen faktörler arasında gösteriliyor.

Sektör temsilcileri özellikle:

• depolama kapasitesi

• lojistik maliyetleri

• ihracat altyapısı

gibi konularda iyileştirme yapılması gerektiğini ifade ediyor.

Uzmanlara göre güçlü bir lojistik ve ihracat altyapısı, Malatya kayısısının dünya pazarındaki rekabet gücünü artırabilir.

Katma Değerli Ürünler Çözüm Olabilir

Ekonomi uzmanları, Malatya kayısısının geleceği için en önemli çözüm yollarından birinin katma değerli ürün üretimi olduğunu belirtiyor.

Bu kapsamda:

• kayısı çekirdeği yağı

• kayısı kozmetiği

• organik kayısı ürünleri

• kayısı bazlı sağlık ürünleri

• paketli ve markalı gıda ürünleri

gibi yeni üretim alanlarının geliştirilmesi öneriliyor.

Uzmanlara göre Malatya kayısısı yalnızca kuru meyve olarak değil, çok yönlü bir endüstriyel ürün haline getirildiğinde küresel pazarda çok daha güçlü bir konuma ulaşabilir.

Uzmanlardan Kritik Uyarı

Tarım ekonomistleri, Malatya kayısısının dünya pazarındaki güçlü konumunu koruyabilmesi için uzun vadeli bir tarım ve ihracat stratejisine ihtiyaç olduğunu vurguluyor.

Aksi halde önümüzdeki 10 yıl içerisinde Malatya kayısısının küresel rekabet gücünün zayıflayabileceği ifade ediliyor.

Uzmanlara göre doğru adımlar atıldığı takdirde Malatya kayısısı dünya pazarında yeniden güçlü bir yükseliş yakalayabilir.